Росіца

Росіца - гэта вёска Верхнядзвінскага раёна, Віцебскай вобласці Беларусі. Асноўнай славутасцю вёскі Росіца з'яўляецца Траецкі касцёл, пабудаваны тут у 1911 годзе. Касцёл у вёсцы Росіца дастаткова вялікі і размешчаны вельмі маляўніча - на ўзгорку каля возера. Першапачаткова ў гэтага касцёла меліся дзве высокія вежы, якія можна бачыць на старым фота (прадстаўлена некалькі ніжэй), аднак ў 1934 годзе гэтыя вежы знеслі, бо касцёл быў бачны з тэрыторыі тагачаснай Польшчы, і быў, на думку савецкай улады "зручнай мішэнню" . Тэрыторыя вакол касцёла вельмі прыгожа добраўпарадкавана. Касцёл у вёсцы Росіца несумненна з'яўляецца архітэктурным помнікам пачатку 20-га стагоддзя, гісторыка-культурнай каштоўнасцю і важнай славутасцю Беларусі. Да касцёлу ў вёсцы Росіца прыязджае вельмі шмат турыстаў і пілігрымаў. Іх прыцягвае сюды ў большай ступені не архітэктура гэтага храма і навакольныя пейзажы, а памяць пра падзеі якія адбываліся тут падчас Другой Сусветнай Вайны.

Росіца

У міжваенны перыяд будынак касцёла выкарыстоўвалася як моладзевы клуб. Але калі Другая Сусветная Вайна дакацілася да вёскі Росіца ў мясцовым касцёле зноў з'явіліся ксяндзы і пачалі праводзіць службы. Пазней, у лютым 1943 года, вёска Росіца трапіла ў зону правядзення нямецкай карнай аперацыі накіраванай супраць партызан і цынічна названай немцамі "Зімовае чараўніцтва". У рамках гэтай аперацыі немцы планавалі стварыць 40-кіламетровую зону без людзей і населеных пунктаў. Для выканання гэтай задачы яны спалілі больш за 300 вёсак на тэрыторыі Беларусі і яшчэ некалькі сотняў на тэрыторыі Расіі. Многіх жыхароў гэтых вёсак спалілі разам з іх дамамі, астатніх адправілі ў канцлагеры.

Гэтая страшная доля спасцігла і вёску Росіца. Мясцовых жыхароў сабралі ў касцёле, дзе яны амаль пяць дзён чакалі нямецкага "суда", ўвесь гэты час іх як маглі падтрымлівалі святары - Юрый Кашыра і Антоній Ляшчэвіч, толькі яны мелі права пакідаць касцёл. Яны прыносілі людзям ежу, хрысцілі, спавядалі, рабілі ўсё што ў іх сілах. Затым маладых і дужых людзей адправілі ў лагеры, а пажылых, слабых, цяжарных і хворых спалілі ў самых вялікіх хатах і канюшні на процілеглым ад касцёла беразе возера. Ксяндзам было прапанавана выйсці жывымі і вольнымі, але яны засталіся са сваёй паствай і таксама загінулі ў агні. Усяго ў Росіцы загінула 1528 чалавек. На месцы аднаго з жудасных вогнішчаў, у якім загінулі больш за 600 чалавек і ксёндз Юрый Кашыра, знайшлі рэшткі крыжа для працэсій (святар ішоў з ім наперадзе калоны людзей) і абгарэлую руку, у якой быў заціснуты ружанец.

Росіца

Ахвяру святароў прызналі подзвігам. У 1999 годзе Антонія Ляшчэвіча і Юрыя Кашыру беатыфікавалі як святых пакутнікаў. Цяпер касцёл у вёсцы Росіца двойчы ў год - у лютым і жніўні - збірае тысячы пілігрымаў з розных краін. Людзі са свечкамі ў руках ідуць апошнім шляхам пакутнікаў - да іх брацкай магілы. Страшным падзеям Другой Сусветнай Вайны прысвечана афармленне галоўнага алтара храма ў вёсцы Росіца. На месцы, дзе загінулі жыхары вёскі, усталяваны вялікі крыж, а на ўездзе ў вёску Росіца знаходзіцца невялікі помнік з мемарыяльнымі надпісамі. Яшчэ некалькі слоў пра касцёл. Пасля вайны ён зноў выкарыстоўваўся як клуб, а затым і як склад. У канцы 20-га стагоддзя касцёл у вёсцы Росіца вярнулі вернікам. Зараз ён адрэстаўраваны, але вежы пакуль не адбудаваны. Важна адзначыць, што касцёл у вёсцы Росіца ніколі не зачыняецца, сюды можна прыходзіць маліцца ў любы час, нават пасярод ночы.

Росіца

Росіца

Росіца

Росіца

Ёсць у вёсцы Росіца і яшчэ адна невялікая архітэктурная славутасць - руіны Свята-Еўфрасіннеўскай царквы, якая была пабудавана тут у 1866 годзе. У руіны гэты храм у вёсцы Росіца ператварыўся яшчэ да Другой Сусветнай Вайны, падчас камуністычнага багаборніцтва. Ад вялікага пяцікупальнага храма захаваўся толькі ярус званіцы на чатырох апорах.

Росіца

Росіца