Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту - гэта музей пад адкрытым небам, які дае наведвальнікам цалкам унікальную магчымасць акунуцца ў атмасферу мінулых стагоддзяў і пазнаёміцца з традыцыйнай беларускай архітэктурай 18-га і 19-га стагоддзяў, а таксама з бытам беларусаў мяжы 19-га і 20-га стагоддзяў. Гэты музей шырока вядомы сярод беларусаў пад назвай «Строчыца», хоць у афіцыйнай назве музея гэтае слова нават не гучыць. Справа ў тым, што Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту размешчаны паміж вёскамі Строчыца і Азярцо. Абедзве гэтыя вёскі знаходзяцца ў Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Тэрытарыяльна большая частка экспазіцыі музея размешчана бліжэй да вёскі Строчыца, але ад гэтай вёскі музей аддзелены ракой Пціч. Таму ўезд у музей ажыццяўляецца толькі з боку вёскі Азярцо.

Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту быў заснаваны каля вёскі Строчыца ў 1976 годзе. У гэтым музеі пад адкрытым небам прадстаўлены прыклады народнага драўлянага дойлідства з розных рэгіёнаў Беларусі. Усе архітэктурныя помнікі, якія маюцца ў музеі - гэта аўтэнтычныя старадаўнія драўляныя будынкі, якія былі перавезены з розных куткоў Беларусі, сабраныя на тэрыторыі музея і старанна адрэстаўраваныя. Сярод архітэктурных помнікаў, прадстаўленых у музеі, маецца некалькі цэркваў (уніяцкая, праваслаўная, каталіцкая), мноства сялянскіх хат і некалькі млыноў. Прадстаўлена таксама школа, капліца, званіца, хутар, лазня, карчма і мноства гаспадарчых і вытворчых пабудоў рознага профілю і прызначэння. Цэрквы, прадстаўленыя ў музеі, былі ўзведзены ў 18-ым стагоддзі. Астатнія архітэктурныя помнікі былі першапачаткова пабудаваныя ў 19-ым стагоддзі, пры гэтым адзінкавыя будынкі ставяцца да пачатку 20-га стагоддзя.

Усяго ў экспазіцыі музея маецца больш за 25 помнікаў беларускага народнага драўлянага дойлідства 18-га - пачатку 20-га стагоддзяў. Пры гэтым, у помніках вельмі добра і якасна адноўленыя традыцыйныя інтэр'еры. Інтэр'еры пабудоў ўключаюць у сябе поўныя наборы адпаведнай мэблі, а таксама старадаўніх бытавых прадметаў і інструментаў. Экспазіцыя музея заснавана на стварэнні асобных сектараў у адпаведнасці з умоўным дзяленнем тэрыторыі Рэспублікі Беларусь на шэсць гісторыка-этнаграфічных рэгіёнаў: Цэнтральная Беларусь, Падняпроўе, Паазер'е, Панямонне, Усходняе Палессе і Заходняе Палессе. Аднак, у музеі пакуль функцыянуюць толькі тры экспазіцыйных сектара: «Цэнтральная Беларусь», «Падняпроўе» і «Паазер'е». Кожны з гэтых сектараў ўяўляе сабой фрагмент тыповага паселішча канца 19-га стагоддзя з характэрнай для дадзенага рэгіёну забудовай. Завершаны выгляд экспазіцыйным кампазіцыям надаюць малыя архітэктурныя формы, напрыклад агароджы розных тыпаў, лаўкі і студні, а таксама зялёныя насаджэнні. Больш за тое, на тэрыторыі музея дзейнічае некалькі дадатковых выстаў. Пры гэтым праца па стварэнні Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту працягваецца, плануецца пашырэнне экспазіцыі, наяўныя помнікі падтрымліваюцца ў добрым стане.

Экспазіцыйны сектар «Цэнтральная Беларусь» першым сустракае наведвальнікаў і ўключае ў сябе найбольшую колькасць розных элементаў (карчма, свіран, кузня, капліца, ўніяцкая царква, школа, млын і два рады сялянскіх хат і гаспадарчых пабудоў з пагоннай альбо лінейнай забудовай двароў). Наступны экспазіцыйны сектар - гэта «Падняпроўе». Гэты сектар ўключае ў сябе некалькі сялянскіх хат з гаспадарчымі пабудовамі, праваслаўную царкву і млын. Характарызуецца шчыльнай замкнёнай (вяночнай) забудовай сялянскіх двароў, калі жылыя і гаспадарчыя пабудовы размяшчаюцца вельмі шчыльна адзін да аднаго вакол маленькага ўнутранага двара. Апошні экспазіцыйны сектар на шляху наведвальнікаў - гэта «Паазер'е». Гэты сектар прадстаўлены невялікі вёсачкай і адасоблена размешчаным хутарам з лазняй - двума характэрнымі для рэгіёну тыпамі паселішчаў. У склад вёскі пры гэтым ўваходзіць некалькі сялянскіх хат з гаспадарчымі пабудовамі, каталіцкая царква са званіцай і ўнікальны млын асаблівай двайной канструкцыі, які здольны самастойна паварочвацца па кірунку ветру.

Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту размешчаны ў мясцовасці з вельмі цікавым ландшафтам. Справа ў тым, што абавязковай умовай размяшчэння экспазіцыйных сектараў ўнутры музея з'яўляецца адлюстраванне пры гэтым прыродна-геаграфічных асаблівасцяў адпаведнага рэгіёну. Ландшафт мясцовасці музея як бы ўяўляе сабой Беларусь у мініяцюры. Тут маюцца высокія ўзгоркі, зялёныя лугі, палі, частыя пералескі і лясы розных тыпаў, рака, непадалёк ёсць нават возера, але яно не ўваходзіць у склад музея, а берагі ракі ў некаторых месцах ўяўляюць сабой невялікія балотцы. Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту з'яўляецца выбітным месцам для адпачынку і выдатным напрамкам для турыстычнай паездкі выхаднога дня. Таму ёсць некалькі прычын.

Па-першае, экспазіцыя, сабраная ў дадзеным музеі, унікальная і знаходзіцца ў вельмі добрым стане. У Беларусі няма аналагаў гэтаму музею. Вядома, у розных кутках краіны маецца мноства месцаў, дзе па-асобнасці можна пазнаёміцца з кожным з прадстаўленых у гэтым музеі тыпаў помнікаў, але толькі тут усе гэтыя драўляныя будынкі фармуюць паўнавартасныя архітэктурныя ансамблі. Далей, толькі тут драўляныя архітэктурныя помнікі знаходзяцца ў сваім цалкам арыгінальным стане. У адрозненне ад іншых старадаўніх помнікаў народнага драўлянага дойлідства, якія захаваліся на Беларусі, тут будынкі не пафарбаваныя ў яркія колеры сучаснымі фарбамі, тут выкарыстоўваюцца традыцыйныя матэрыялы для даху, унутранага і знешняга аздаблення, а не шыфер, метал ці сайдынг. Акрамя таго, інтэр'еры будынкаў таксама добра адноўленыя ў сваім традыцыйным стане і даступныя для агляду. Дзякуючы ўсяму гэтаму, тут можна не толькі падрабязна пазнаёміцца з асаблівасцямі народнай архітэктуры і побыту беларусаў, але і сапраўды паўнавартасна пагрузіцца ў атмасферу адпаведнай эпохі. Менавіта сюды трэба ехаць, калі Вы хочаце зразумець, як на самай справе выглядалі шараговыя беларускія цэрквы і хаты ў 19-ым стагоддзі.

Па-другое, тэрыторыя музея - гэта таксама паўнавартасны прыродны і ландшафтны парк. Справа ў тым, што акрамя архітэктурных помнікаў тут маюцца яшчэ і зоны для адпачынку з лавамі, столікамі і арэлямі, а таксама кіламетры дарожак для веласіпедных альбо лыжных шпацыраў. Акрамя таго, тут можна пакатацца на конях, як улетку на брычцы, так і зімой на санях, і нават палётаць на невялікім самалёце. У будынку старадаўняй карчмы, якой больш за дзвесце гадоў, і сёння функцыянуе рэстаран нацыянальнай кухні, дзе можна паспрабаваць шмат унікальных традыцыйных беларускіх страў. Дарэчы, музейная карчма - гэта самы стары пункт грамадскага харчавання ў краіне. На тэрыторыі музея праводзіцца мноства розных святаў, мерапрыемстваў і фестываляў, а таксама рэгулярна пастановачна здяйсняюцца нацыянальныя абрады. Больш за тое, для турыстаў і падарожнікаў праводзяцца не толькі традыцыйныя пазнавальныя экскурсіі, але і экскурсіі з інтэрактыўнымі элементамі і жывой музыкай, рухомыя квэсты, навучальныя майстар-класы і многае іншае.

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца

Музей народнай архітэктуры і побыту Строчыца